Wet werk en zekerheid: wijzigingen oproepovereenkomst

Wat is een oproepovereenkomst?

Een oproepovereenkomst kan de vorm aannemen van een min-max overeenkomst, waarbij afspraken zijn gemaakt over het minimum en het maximum aantal te werken uren, of van een nul-urenovereenkomst. Kenmerkend voor een oproepovereenkomst is dat hierin de verplichting tot loondoorbetaling is uitgesloten voor de uren dat de werknemer niet werkt. Als deze verplichting niet is uitgesloten, loopt de werkgever namelijk het risico toch loon te moeten betalen als hij de werknemer niet oproept. Dit risico vloeit voort uit het gegeven dat het in beginsel voor rekening van de werkgever komt als er onvoldoende werk voor de oproepkracht voorhanden is. De werkgever kan deze loondoorbetalingsverplichting gedurende de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst schriftelijk uitsluiten.

Uitsluiting loondoorbetaling bij cao beperkt

Sinds 1 januari 2015 is de mogelijkheid om na de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst de loonbetalingsverplichting nog langer bij cao uit te sluiten beperkt. Dit kan namelijk alleen nog voor functies waaraan incidentele werkzaamheden zijn verbonden die bovendien geen vaste omvang kennen. De mogelijkheid tot verlenging bij cao is dus niet zozeer beperkt in duur, maar wel voor wat betreft de aard van de werkzaamheden. De regering geeft geen duidelijkheid over het type functies.

Uitzondering voor uitzendwerk

Voor uitzendovereenkomsten is vanwege het bijzondere karakter van uitzendwerk een uitzondering gemaakt. In deze overeenkomsten kan namelijk gedurende de eerste 26 gewerkte weken van de loondoorbetalingsplicht worden afgeweken. Deze periode kan vervolgens bij cao worden verlengd tot 78 gewerkte weken.

Uitzondering voor bepaalde bedrijfstakken

Op verzoek van de Stichting van de Arbeid kan bij ministeriële regeling worden bepaald dat voor bepaalde bedrijfstakken, of onderdelen daarvan, afwijking van de loondoorbetalingsplicht überhaupt niet meer mogelijk is (dus ook niet de eerste zes maanden). Er is enige tijde sprake geweest van de komst van een verbod op het gebruik van nul-urenovereenkomsten in de zorg. Omdat in de toepasselijke cao’s thans adequate afspraken zijn gemaakt is een dergelijk verbod voorlopig van de baan.

Eerbiedigende werking cao’s

De wijzigingen zijn met ingang van 1 januari 2015 in werking getreden. Aan een cao kan eerbiedigende werking toekomen. Indien vóór 1 januari 2015 in de toepasselijke cao de mogelijkheid van uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting is opgenomen, blijft het tot de expiratiedatum van deze cao – maar uiterlijk tot 1 juli 2016 – mogelijk hiervan gebruik te maken. Het blijft dus tot uiterlijk 1 juli 2016 mogelijk om onder de vigeur van een vóór 1 januari 2015 geldende cao een oproepovereenkomst te sluiten waarin de loondoorbetalingsplicht is uitgesloten over uren dat de werknemer niet werkt. Verlenging van de uitsluiting van deze verplichting zal hierna alleen bij hoge uitzondering nog mogelijk zijn. Denk aan brandweermannen die op incidentele basis en met afwisselende omvang werkzaamheden verrichten.

Is verlengde uitsluiting niet aan de orde dan is het verstandig om alleen oproepovereenkomsten van ten hoogste zes maanden overeen te komen. Daarna kan worden gekeken of deze overeenkomst zal worden verlengd en voor hoeveel uur. Gekozen kan worden om bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst met een omvang van 5 of 10 uur per week overeen te komen. Hou hierbij wel in de gaten dat de werknemer niet structureel meer werkt dan overeengekomen. In dat geval zou de werknemer namelijk een beroep kunnen doen op het zogenoemde rechtsvermoeden van art. 7:610b BW en een arbeidsovereenkomst met een grotere omvang en achterstallig loon kunnen claimen.

Auteur(s)

  • Laurie DuijvisLaurie Duijvis