Werken met zelfstandigen; van VAR naar modelovereenkomst

De VAR verdwijnt definitief. Op 2 februari 2016 stemde de Eerste Kamer in met het wetsvoorstel Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (“Wet DBA”). De wet treedt in werking op 1 mei 2016 en er geldt een overgangsperiode (oftewel periode waarin de Belastingdienst niet zal handhaven) van een jaar, dus tot 1 mei 2017.

Wat gaat er veranderen en wat betekent dit voor opdrachtgevers in de praktijk?

Verval vrijwaring vooraf

In de media is veel ophef ontstaan over de Wet DBA, zowel onder zelfstandigen(organisaties) als organisaties die gebruik maken van de diensten van zelfstandigen. Met de VAR had de opdrachtgever vooraf zekerheid dat hij geen (loon)belasting of sociale premies verschuldigd was aan de opdrachtnemer. Deze absolute zekerheid in de vorm van een vrijwaring vooraf komt te vervallen.

In plaats van de VAR kunnen de opdrachtnemer en opdrachtgever gebruik maken van een van de zogenoemde modelovereenkomsten die de Belastingdienst op zijn site heeft geplaatst. De Belastingdienst heeft enkele algemene standaarden op de site staan, maar ook opdrachtovereenkomsten die bedoeld zijn voor een bepaalde sector of specifiek soort werkzaamheden.

Ook is het mogelijk om een eigen standaard ter goedkeuring voor te leggen aan de Belastingdienst. Wij adviseren in dit geval een fiscalist in te schakelen voor verder advies.

Doel is sanctioneren schijnconstructies

Met de nieuwe wetgeving is niet bedoeld om relaties die thans als zelfstandigenrelaties worden beschouwd, voortaan als arbeidsrelatie te kwalificeren, of andersom. Er zou in de praktijk dus niets moeten veranderen aan de kwalificatievraag. Het doel is dat schijnconstructies makkelijker gesanctioneerd kunnen worden.

Als partijen daadwerkelijk hebben beoogd een zelfstandigenrelatie aan te gaan en daar in de praktijk ook uitvoering aan geven, verandert er dus niets. Of partijen nu gebruik hebben gemaakt van een modelovereenkomst of niet, maakt niet uit.

Belangrijkste aspecten van de modelovereenkomst

De algemene standaard modelovereenkomst is de ‘Overeenkomst geen werkgeversgezag’ (nr. 06). Drie bepalingen uit de considerans en twee artikelen van dit model zijn geel gearceerd. Geel gearceerde bepalingen zijn bepalingen die integraal en ongewijzigd in de overeenkomst moeten zijn opgenomen, wil de opdrachtgever de zekerheid hebben dat hij geen loonheffing verschuldigd is.

Naast enkele formele aspecten zoals het moeten vermelden welke modelovereenkomst is gebruikt en dat het een opdrachtovereenkomst volgens artikel 7:400 BW betreft, moet expliciet worden vermeld dat de opdrachtgever zich uitdrukkelijk akkoord verklaart dat de opdrachtnemer ook ten behoeve van andere opdrachtgevers werkzaamheden verricht. Het is dus niet mogelijk de opdrachtnemer exclusief aan de opdrachtgever te binden. De opdrachtnemer is immers een zelfstandige en een belangrijk aspect van ondernemerschap is nu juist dat voor meerdere opdrachtgevers wordt gewerkt.

Elke beperking van de opdrachtnemer in dit recht op het verrichten van werkzaamheden voor andere opdrachtgevers, brengt het risico met zich dat de Belastingdienst de relatie toch als arbeidsrelatie bestempelt en een naheffing oplegt.

Auteur(s)

  • Marita HoogeveenMarita Hoogeveen