Regeerakkoord 2017 - 2021 de belangrijkste maatregelen voor de arbeidsmarkt

Regeerakkoord 2017 – 2021: de belangrijkste maatregelen voor de arbeidsmarkt

Op 10 oktober is het regeerakkoord overhandigd aan de Tweede Kamer. Regeringspartijen VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie stellen belangrijke maatregelen voor ten aanzien van de arbeidsmarkt. Uitgangspunt daarbij is om (net als bij de WWZ overigens) vast werk minder vast te maken en flexwerk minder flex. Hieronder worden de belangrijkste maatregelen besproken.

Cumulatiegrond in het ontslagrecht

Op dit moment kan de rechter de arbeidsovereenkomst alleen ontbinden wanneer sprake is van een voldragen ontslaggrond zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsverhouding. Het regeerakkoord introduceert een nieuwe ‘cumulatiegrond’. Op grond hiervan wordt het mogelijk de arbeidsovereenkomst bij cumulatie van omstandigheden genoemd in de verschillende ontslaggronden te ontbinden. In dat geval kan een extra vergoeding worden toegekend van maximaal de helft van de transitievergoeding (bovenop de transitievergoeding).

De transitievergoeding

In het regeerakkoord worden verschillende maatregelen voorgesteld met betrekking tot de transitievergoeding:

  • Werknemers krijgen vanaf het begin van de arbeidsovereenkomst recht op een transitievergoeding. Nu is dat na twee jaar.
  • De opbouw van de transitievergoeding wijzigt. Voor elk jaar dienstverband zal de transitievergoeding een derde maandsalaris bedragen, ook wanneer de arbeidsovereenkomst langer heeft geduurd dan 10 jaar.
  • Scholingskosten kunnen vaker in mindering worden gebracht op de transitievergoeding. Straks kunnen ook kosten voor scholing gericht op een andere functie binnen de eigen organisatie in mindering worden gebracht.
  • Het voorstel om werkgevers te compenseren voor de transitievergoeding die is betaald bij ontslag van de langdurig zieke werknemer wordt doorgezet. De compensatie voor werkgevers zal door UWV verstrekt worden vanuit het Algemeen werkloosheidsfonds (Awf) (lees meer).
  • Ook het wetsvoorstel waarin de voorwaarden worden versoepeld om in de cao een eigen voorziening te treffen die bij ontslag om bedrijfseconomische omstandigheden in de plaats komt van de transitievergoeding wordt doorgezet (lees meer).

Tijdelijke contracten

Het nieuwe kabinet stelt diverse maatregelen voor om de verschillen tussen arbeidsovereenkomsten voor bepaalde en onbepaalde tijd kleiner te maken en de contractsvorm beter aan te laten sluiten bij de aard van het werk:

  • Bij de ketenregeling begint thans een nieuwe keten als tussen de arbeidsovereenkomsten een tussenpoos van meer dan zes maanden zit. Deze tussenpoos wordt gehandhaafd, maar er wordt meer ruimte gecreëerd om sectoraal hiervan af te wijken.
  • De periode waarin de werknemer werkzaam kan zijn op basis van tijdelijke arbeidsovereenkomsten wordt verlengd van twee naar drie jaar. In 2015 werd deze termijn nog juist verkort van drie naar twee jaar.
  • Het wordt mogelijk om een langere proeftijd af te spreken. Wanneer sprake is van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan een proeftijd overeengekomen worden van maximaal vijf maanden. Voor tijdelijke contracten van meer dan twee jaar kan een proeftijd van maximaal drie maanden worden afgesproken.

Payrolling en nulurencontracten

Het regeerakkoord stelt als uitgangspunt dat voorkomen moet worden dat flexibele arbeid wordt benut om te concurreren op arbeidsvoorwaarden. Flexibiliteit voor de opdrachtgever moet niet ten koste gaan van de arbeidsmarktkansen van de werknemer. De volgende maatregelen worden voorgesteld:

  • Payrolling blijft mogelijk. Het kabinet komt echter met een wetsvoorstel waarin het lichtere arbeidsrechtelijk regime van de uitzendovereenkomst buiten toepassing wordt verklaard. Werknemers moeten gelijk worden behandeld met werknemers bij de inlener.
  • Bij een nulurencontract moet geen sprake zijn van permanente beschikbaarheid van de werknemer. Er wordt vastgelegd dat de werknemer niet, of binnen een bepaalde termijn niet, gebonden is gehoor te geven aan de oproep, of dat bij een afzegging door de werkgever recht op loon bestaat.

Loondoorbetaling bij ziekte

De loondoorbetalingsplicht bij ziekte wordt door werkgevers ervaren als een zware verplichting. Verschillende maatregelen zullen dit gaan verlichten:

  • Voor kleine werkgevers (tot 25 werknemers) wordt de loondoorbetalingsplicht verkort naar één jaar. De kosten van het tweede ziektejaar worden gedekt via een uniforme lastendekkende premie, te betalen door kleine werkgevers.
  • Eerder voorgestelde maatregelen in het kader van de loonsanctie worden doorgezet. Aan de werkgever die eigenrisicodrager is voor de WGA zal geen loonsanctie meer worden opgelegd. Werkgevers die publiek verzekerd zijn kunnen een tussentijds oordeel vragen over de re-integratie-inspanningen. Zolang het re-integratiedoel niet wijzigt geeft deze mogelijkheid vooraf zekerheid over het oordeel van UWV.

Wet DBA wordt afgeschaft

De wet DBA heeft volgens het kabinet onrust veroorzaakt en wordt ingetrokken. Er komt een nieuwe wet die (de inhuurder van) echte zelfstandigen vooraf zekerheid biedt dat geen sprake is van een arbeidsovereenkomst en tegelijkertijd schijnzelfstandigheid moet voorkomen:

  • Wanneer een zzp’er werkzaamheden verricht tegen een laag tarief in combinatie met een lange duur of tegen een laag tarief in combinatie met het verrichten van reguliere bedrijfsactiviteiten zal sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Dit tarief zal waarschijnlijk liggen tussen de 15 en 18 euro per uur.
  • Aan de bovenkant van de markt wordt voor zelfstandigen een ‘opt out’ voor de loonbelasting en werknemersverzekeringen ingevoerd.
  • Voor zelfstandigen boven het ‘lage’ tarief wordt een ‘opdrachtgeversverklaring’ ingevoerd. Deze geeft vooraf duidelijkheid over de inhuur van zelfstandigen.

Partnerverlof bij geboorte

Partners krijgen vanaf 2019 na de bevalling recht op vijf dagen verlof. Vanaf 1 juli 2020 wordt een aanvullend kraamverlof van vijf weken geïntroduceerd. Tijdens het verlof ontvangt de werknemer een uitkering van UWV van 70% van het (maximum) dagloon.

Nieuwe wetsvoorstellen

In het regeerakkoord worden veel ingrijpende maatregelen voorgesteld. Naast de hierboven besproken wijzigingen zijn er ook wijzigingen voorzien in het kader van de differentiatie van de WW-premie, de Wet WIA en het pensioenstelsel. De maatregelen zullen in de komende periode nader uitgewerkt worden in wetsvoorstellen. Na aanvaarding door de Tweede en Eerste Kamer kunnen de wijzigingen in werking treden. Wij houden u uiteraard hiervan de komende periode op de hoogte!

Auteur(s)

  • Marieke OpdamMarieke Opdam