Ontslag op staande voet vanwege het aanbod tot bijklussen

Gerechtshof Arnhem 31 juli 2012, LJN: BX4601

Een van de uitgangspunten van een arbeidsovereenkomst is dat werkzaamheden in dienst van en ten voordele van de werkgever worden verricht. Het is niet altijd mogelijk om precies na te gaan of de werknemer dit ook daadwerkelijk doet. Om te voorkomen dat een werknemer activiteiten onderneemt die conflicteren met de belangen van de werkgever wordt vaak een non-concurrentiebeding overeengekomen. Een ander veel voorkomende bepaling is een verbod op (concurrerende) nevenwerkzaamheden. Wat kan een werkgever doen als een werknemer nevenwerkzaamheden aanbiedt die voor de werkgever direct concurrerend zijn? Daarover heeft het Hof Arnhem zich onlangs uitgelaten.

Feiten

De werknemer was als monteur werkzaam bij JK Vloerverwarming B.V. (‘JK’). In de arbeidsovereenkomst van de werknemer was een verbod tot het verrichten van nevenarbeid opgenomen. Op overtreding van dit beding stond een boete van
€ 1.000,-.

In maart 2010 heeft een nieuwe klant JK verzocht om bepaalde vloerverwarmingswerkzaamheden. De werknemer heeft op het verzoek gereageerd en deed het aanbod om op zaterdag zelf de vloerverwarmingswerkzaamheden voor een bedrag ad € 1.200,– te verrichten. De werknemer had daar geen toestemming voor van JK en het bedrag lag aanzienlijk lager dan wat bij JK gebruikelijk is. JK komt er achter dat de werknemer dit aanbod heeft gedaan en ontslaat hem op staande voet.

Kantonrechter: Geen ontslag op staande voet

De werknemer gaat naar de kantonrechter. Hij stelt zich op het standpunt dat het enkel aanbieden van vergelijkbare werkzaamheden aan een nieuwe klant van JK, geen dringende reden voor ontslag op staande voet op kan leveren. De kantonrechter gaat daar in mee. Zij is van oordeel dat indien de werknemer de aangeboden werkzaamheden daadwerkelijk zou hebben verricht, er zonder twijfel sprake zou zijn van overtreding van het verbod met betrekking tot het verrichten van nevenarbeid. In deze kwestie is niet gesteld of gebleken dat de werknemer de werkzaamheden daadwerkelijk heeft uitgevoerd. Het ontslag op staande voet is volgens de kantonrechter daarom ten onrechte gegeven.

Het Gerechtshof: wel ontslag op staande voet

JK laat het daar niet bij zitten en gaat in hoger beroep. Het Hof stelt vast dat sprake is van het aanbieden van vergelijkbare, concurrerende werkzaamheden. In dat kader heeft de werknemer een vergelijking gemaakt met de gemiddelde prijs van JK. Van belang is ook dat de klant een (nieuwe) klant is bij wie de werknemer eerder in opdracht van JK heeft gewerkt. Daarbij komt dat de werknemer de werkzaamheden beoogde uit te voeren met de materialen die hem door JK ter beschikking zijn gesteld voor de uitvoering van de bedongen werkzaamheden.

Naar het oordeel van het Hof rechtvaardigt het aanbieden van het verrichten van vergelijkbare werkzaamheden onder deze omstandigheden, het onderhavige ontslag op staande voet. JK heeft terecht aangevoerd dat de handelswijze van de werknemer elk vertrouwen dat zij als werkgever in een werknemer moet kunnen stellen, heeft ontnomen, hetgeen temeer klemt omdat de werknemer zijn werkzaamheden ‘op locatie’ en dus zonder toezicht van de werkgever uitvoert. Dat in de arbeidsovereenkomst een boete is opgenomen als sanctie op de overtreding van het nevenwerkzaamheden-beding doet daar niet aan af. Het staat JK vrij om afhankelijk van de omstandigheden van het geval te kiezen voor een andere sanctie.

Conclusie

Het enkel aanbieden van concurrerende werkzaamheden kan dus al reden zijn voor een ontslag op staande voet. Veel zal afhangen van de omstandigheden van het geval. Belangrijke overwegingen in dit geval waren dat de werknemer zonder toezicht werkte, direct concurreerde op de prijs en gebruik wilde maken van de materialen van de werkgever. De belangen van de werkgever werden dus in alle opzichten geschaad. Welke sanctie daar op staat is eveneens afhankelijk van de concrete omstandigheden. Uitgangspunt dient naar mijn mening het contract te zijn, maar dat daarvan wordt afgeweken in ernstige gevallen is goed voorstelbaar.