Discriminatie bij gedwongen pensionering?

Gerechtshof Amsterdam, 2 juni 2015, ECLI:NL:GHAMS:2012:3246

Drie KLM-medewerkers (grondpersoneel) ­werden in 2009 gedwongen op hun 63ste met pensioen te gaan. Was hier sprake van discriminatie naar leeftijd of niet?

KLM meende dat volgens de cao en het pensioenreglement voor hen de pensioendatum van 1 september 2009 gold en dat op die datum de arbeidsovereenkomsten eindigden. De werknemers verzochten langer te mogen doorwerken, maar KLM wees dit verzoek af. Daarop stapten zij naar de rechter en eisten voortzetting van hun arbeidsovereenkomsten en doorbetaling van het loon.

Oordeel hof

Het hof oordeelt allereerst dat de gedwongen pensionering bij het bereiken van de leeftijd van 63 jaar directe discriminatie naar leeftijd is. Vervolgens onderzoekt het hof het legitieme doel. KLM rechtvaardigt haar afwijzing met het argument dat zij gedwongen ontslagen onder jongere werknemers wil voorkomen. Bij gedwongen ontslagen moeten eerst de arbeidsovereenkomsten met de werknemers die het kortst in dienst zijn worden beëindigd, en dit zijn meestal jonge mensen. De groep waar de drie oudere werknemers toe behoren, kan gebruik maken van een riante vroegpensioenregeling, terwijl de jongere werknemers terugvallen op een werkloosheidsuitkering. Bovendien zijn met het laten afvloeien van jonge werknemers aanzienlijke bedragen gemoeid en is het beleid afgestemd met de sociale partners.

Het hof kan zich niet vinden in deze rechtvaardigingsgrond. Doelstellingen van sociaal- en werkgelegenheidsbeleid kunnen legitiem zijn om verboden leeftijdsonderscheid te rechtvaardigen, maar die legitimiteit ontbreekt hier omdat met dit onderscheid alleen wordt beoogd de werkgelegenheid voor jongere werknemers te behouden en kosten te besparen. Omdat het beleid alleen van toepassing is op werknemers die zijn geboren vóór 1950 kan het niet tot doel hebben een meer evenwichtige personeelsopbouw of een bevordering van de toegang tot arbeid door een betere verdeling van de werkgelegenheid tussen de generaties te bereiken. Het maakt geen verschil dat het beleid is afgestemd met de sociale partners.

Het hof concludeert dan ook dat KLM verboden onderscheid op grond van leeftijd heeft gemaakt. Het ontslag was dus nietig en de arbeidsovereenkomsten hebben voortgeduurd tot 1 september 2011. Tot die datum moest ook het loon worden doorbetaald.

Commentaar

Deze uitspraak wijkt af van de uitspraak over de verkeersvliegers van KLM die op 56-jarige leeftijd met pensioen moeten (Hoge Raad 13 juli 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW3367). Daar werd wél een legitiem doel voor het gemaakte onderscheid naar leeftijd aangenomen, namelijk het bereiken van een regelmatige en voorspelbare doorstroming en een evenwichtige personeelsopbouw binnen de beroepsgroep. In de hier besproken uitspraak zijn er duidelijk twee groepen te onderscheiden: werknemers geboren vóór en ná 1950. Het argument dat het beleid ziet op een evenwichtige personeelsopbouw, ging niet op en dus was het beleid discriminerend.

Dit artikel is ook verschenen in OR Informatie op 19 oktober 2015.

Auteur(s)

  • Ester DamenEster Damen